Historia

Stary Smokowiec jest najstarszą osadą tatrzańską. Powstał w 1793 roku przy źródłach znajdujących się na uboczu Sławkowskiego Szczytu, na skrzyżowaniu Drogi Wolności (Cesty slobody) z drogą prowadzącą z Popradu. Pierwotnie znajdowała się na tym terenie tylko chata myśliwska hrabiego Štefana Csákiego, potem stopniowo zaczęto stawiać dalsze domy zrębowe, obiekty noclegowe, żywieniowe oraz sanatoria. Wzrosło także zainteresowanie turystów. Do czasu wybudowania podtatrzańskiego odcinka Koszycko-bohumińskiej kolei był jedyną osadą tatrzańską tego rodzaju. Nazwa pochodzi od imienia patrona hutników - Zmoka, którzy wydobywali na tym terenie w czasie epoki lateńskiej rudę żelaza. Hutnicy ci chronieni gęstymi lasami przed najazdami Tatarów i Husytów zamieszkiwali ów teren aż do XV wieku..

Przyległy las posiadał wielu właścicieli, między innymi rodzinę Zapolskich, rodzinę Csaky, a później po zniesieniu poddaństwa urbanistów z Mlynicy. Do rozwoju Starego Smokowca wyraźnie przyczynił się Ján Juraj Rainer, który był jego najemcą w latach 1833 - 1867. W tym czasie postawiono dalsze obiekty: Flóra (1839), Švajčiarsky dom oraz Bellevue (1850), które do dziś stoją na swoim pierwotnym miejscu.

W owym czasie głównym zadaniem osady było wodolecznictwo na bazie kwaśnej wody mineralnej ze Smokowca. Po otwarciu kolei Koszycko – bohumińskiej w 1871 roku, przeprowadzono tu wiele inwestycji, np. Dom Csákyego, Scepusia (dzisiejszy Tatra complex), Dom Uzdrowiskowy, ale także prywatne rezydencje, jak np. Vila Klotilda, którą postawiono dla Habsburskiej arcyksiężnej Klotyldy.

Pierwszy tatrzański Grandhotel był ukończony w 1904 roku. By przyciągnąć turystów wprowadzono sezony zimowe oferujące dużo możliwości uprawiania sportów oraz zrobiono połączenie z Hrebienkiem, gdzie od 1908 roku zaczęła kursować kolejka naziemna. W okresie międzywojennym postawiono Dom Hoepfnerów (dziś Hotel Smokovec), postawiono nowe sklepy i rozszerzyła się oferta usług.

W czasie II wojny światowej Stary Smokowiec był najbardziej zniszczoną osadą tatrzańską, jednakże udało się w miarę szybko odbudować zniszczenia i już w 1947 roku stał się siedzibą wsi, a później miasta Vysoké Tatry. Dzięki mistrzostwom świata w 1970 roku postawiono kolejne nowoczesne obiekty, jak Satur, Dom Horskej Služby, Dom Handlowy itp.

Hrebienok

Idea, realizacja i losy kolejki naziemnej ze Starego Smokowca na Hrebienok są silno związane z powstaniem i historią Tatrzańskiej Kolei Elektrycznej. Wybudowana została za pieniądze akcjonariuszy spółki Phoebus razem z odcinkiem kolei elektrycznej Poprad-Tatry-Stary Smokowiec. Kolejka zaczęła kursować 21.12.1908.

Jej głównym celem było udostępnienie gościom Starego Smokowca i pozostałym turystom uroków popularnej Doliny Zimnej Wody. Do przewozu osób służyły dwie kabiny. Kolejka pokonywała różnicę wysokości 254 m i jeździła po pierwotnej trasie aż do 1967 roku.

Pierwsze bardzo prymitywne wagony kolejki naziemnej zostały w 1951 roku wymienione na nowocześniejsze. Dzięki wymianie urządzeń mechanicznych kolejka była zdecydowanie szybsza, ponieważ pierwotna była najwolniejszą w swojej kategorii wśród kolejek spełniających kryteria europejskie.
 
Zwiększająca się ilość odwiedzających oraz zbliżające się MŚ 1970 stawiały wyższe wymagania również dla kolejki. O wymianie niespełniającej wymagania i mało pojemnej kolejki naziemnej na nową zdecydowano w 1964 roku. Pierwszy projekt wypracowano w lutym 1965, zakładano w nim dostawę sprzętu technicznego od austriackiej firmy Waagner-Biro GmbH z Wiednia. Po otrzymaniu oferty od włoskiej firmy Ceretti-Tanfani z Mediolanu zrezygnowano z pierwotnego projektu i w lutym 1966 pracownicy Narodowego Zakładu Projektowania Transportu przygotowano drugą alternatywę, która zakładała wykorzystanie urządzeń technicznych od owej firmy. Powodem zmiany dostawcy sprzętu technicznego był wydajniejszy i nowocześniejszy sprzęt oferowany przez firmę włoską.
 
Rekonstrukcję kolejki naziemnej przeprowadzono w 1967 roku. Zlikwidowano wówczas budynek dolnej stacji w Starym Smokowcu, tor kolejowy oraz urządzenie napędowe w górnej stacji na Hrebienku. Jednocześnie postawiono nowe nowoczesne stacje kolejki w Starym Smokowcu i na Hrebienku.
 
Kolejka posiadała już układ wahadłowy z Abttową zwrotnicą. Zmniejszyła się także różnica wysokości między stacjami w porównaniu z pierwotną trasą o osiem metrów (246,04 m). Wzdłuż trasy postawiono słupy doprowadzające energię elektryczną potrzebną do oświetlenia, wygrzewania wagonów i napędu.
Obecnie na trasie kolejki kursują wahadłowo dwa wagony mieszczące 128 podróżnych. Z wagonu nr. 1 konduktor może w razie potrzeby sam kierować kolejką. Z wagonu nr. 2 można kolejką tylko zatrzymać. Dzięki rekonstrukcji pojemność przewozowa zwiększyła się pięciokrotnie. Zniknęły także długie kolejki oraz podniesiono komfort podróży.